spot_img
მთავარიეს საინტერესოაკუჩხი ბედინერი: მეკვლეს და ბედობის ტრადიცია საქართველოში

კუჩხი ბედინერი: მეკვლეს და ბედობის ტრადიცია საქართველოში

რაღაცის დაბედება – ჩვენი ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია და ამისათვის კონკრეტულ ნიშნებთან ერთად, დღეებსაც ვირჩევთ, თუმცა უფრო ადამიანს თავისი “ჯადოსნური” ფეხით და  დიდი მნიშვნელობა აქვს, თუ როგორ ჩაივლის ბედობის დღე.

საქართველოში მიჩვეულები ვართ, რომ ამა თუ იმ დღესასწაულს (ხშირად რელიგიურს) 2-2-ჯერ აღვნიშნავთ, თუმცა არის კიდევ დღე, რომელიც 3-ჯერ აღინიშნება – ბედობა: ბარბარობის ბედობა (17 დეკემბერს), ახალი წლის ბედობა (2 იანვარი) და ძველით ახალი წლის ბედობა (15 იანვარი). ბარბარობაზე თუ ლობიანებია დომინანტი ახალი წლის დღეებში არჩევანი მრავალფეროვნი.

ბედობა არაა რელიგიური დღესასწაული, უფრო ტრადიციულია და ამ დღის რწმენა ხალხში მყარადაა გამჯდარი.

ისე კი ყველას სურს “ფეხბედნიერი” რომ იყოს ახალი წელი და ამიტომაც დიდი მნიშვნელობა აქვს თუ ვინ იქნება ოჯახის პირველი სტუმარი ახალ წელს და, შესაბამისად, მეკვლეც თავის უფლებამოსილებას ძირითადად 1 იანვრის დადგომისთანავე “იაქტიურებს”.

ინტერნეტს, ენცილკლოპედიას/ვიკიპედიას თუ ვენდობით:

მეკვლეობა – ახალ წელს ნაყოფიერება-ბარაქიანობის მაღალმოსავლიანობის, ბედნიერება-სიკეთის უზრუნველყოფის მიზნით მეკვლის მიერ ოჯახის დალოცვისა და გარკვეული რიტუალების შესრულების ჩვეულება. თავდაპირველად, როდესაც კალენდარული ახალი წელი ემთხვეოდა ახალ სამეურნეო წლის ანუ, შესაბამისად, აგრარული კალენდრის დასაწყისს, მეკვლის – ახალი წლის პირველი მომლოცველის – ერთ-ერთი მთავარი მოვალეობა იყო რიტუალური ხვნა-თესვა, პირველი, რიტუალური კვალის გავლება.

ამ ჩვეულების გადმონაშთში ბოლო დრომდე შემორჩა ყოფას მეკვლეობის მიერ კარმიდამოში ან ოჯახში მარცვლეულის მობნევის სახით. დროთა განმავლობაში მეკვლეობამ კვლის გამვლების თავდაპირველი ფუნქცია დაკარგა და იგი მხოლოდ „ფეხბედნიერი“ მომლოცველის ანუ „მეფეხის“ მნიშვნელობით შემორჩა ყოფას. ძველად ადამიანებთან ერთად მეკვლეობაში მონაწილეობას იღებდა აგრარულ კულტურებთან დაკავშირებული ხარი, ცხვარი ან ცხენი.

მეკვლეზე ასევე ამბობენ, რომ იგი არის ახალი წლის მისალოცად მიწვეული კარგი ფეხის მქონე მეზობელი, რომელსაც, ძველი რწმენით კარგი წელი უნდა დაებედებინა ოჯახისათვის. მეკვლეს (ოჯახის მეკვლეს) უძახოდნენ ოჯახის იმ წევრსაც (უმეტესად უფროს მამაკაცს), რომელიც დილა ბნელზე ტაბლით სახლს შემოუვლიდა და შემდეგ ოჯახს უკვლევდა.

ვფიქრობთ, მრავალი წლის წინ, გასულ საუკუნეში გადაღებული “კუ­ჩხი ბე­დი­ნე­რი” – ეს მოკლემეტრაჟიანი ფილმი კიდევ უფრო გაახალისებს საახალწლო განწყობას

spot_img

მსგავსი პუბლიკაციები

🦅 დურაჯი (Francolinus francolinus)

ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს მორიგი საინტერესო მასალა. ამჯერად წარმოდგენილია...

ერთ-ერთმა ყველაზე ავტორიტეტულმა საერთაშორისო ბიზნესგამოცემა Forbes-მა ბათუმის შესახებ ვრცელი სტატია გამოაქვეყნა

ერთ-ერთმა ყველაზე ავტორიტეტულმა საერთაშორისო ბიზნესგამოცემა Forbes-მა ბათუმის შესახებ ვრცელი...

“ამ მსოფლიო ჩემპიონატმა კიდევ ერთხელ გვიჩვენა, რომ ფეხბურთი ყველასია, მაგრამ გამარჯვება დასავლეთისაა” – ზურაბ...

ფეხბურში მსოფლიოს მიმდინარე ჩემპიონატი ფართო განხილვის საგანია - მრავალმხრივი...

spot_img

"პარალელის" გამოკითხვა

დღის პოპულარული

“ასე მოჰყავს “ქოცნებას” ნელ-ნელა მიშას პოლიტიკური გამარჯვება, ისე რომ მიშას ახალი ლოზუნგების გამოგონებაც არ...

სოციოლოგი, ფილოსოფოსი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი გიგი თევზაძე კონკრეტულ...

“ასე ხდება, როცა ქალაქი რჩება ცეხავიკებს და სულიერად მდაბიო პროვინციალებს” – ნანკა კალატოზიშვილი

მსახიობი ნანკა კალატოზიშვილი მწვავე შეფასებებით ეხმაურება რიყის დოქების დემონტაჟისთვის...

“ყველაზე ცუდი ის კი არ არის, როცა ადამიანი ცდება. ყველაზე ცუდია, როცა სხვებს იმას...

ანალიტიკოს გოჩა მირცხულავას არა(რიტორიკული) შეკითხვები, ირონიის თანხლებით: "კითხვა მაქვს იმ...

“დღეს, ოპოზიციური ლიდერების წინააღმდეგ მთავარ მოწმეებად გვევლინებიან ღიად პრორუსები!” – ნანა ტოხვაძე

"სტრატეგია აღმაშენებლის" ერთ-ერთი ლიდერი, ნანა ტოხვაძე ე.წ. "საბოტაჟის საქმეზე"...

“ვერ გავარკვიე ამ ბოდვითი დიარეის მოსმენის მიზანი რა არის – პროკურატურა იზიარებს ამ ყველაფერს...

“ოპოზიციის ალიანსის” ერთერთი ლიდერი, “გირჩი – მეტი თავისუფლების” თავმჯდომარე ზურაბ...