კონსტიტუციის 100 წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე, სადაც საინიციატივო ჯგუფის მიერ წარმოდგენილი იყო მემორანდუმი – “კონსტიტუცია-100 – ძალაუფლება ხალხს, ძალაუფლება მოქალაქეს!“, სიტყვით გამოვიდა ოპოზიციონერი ლიდერი, ელენე ხოშტარია, რომელმაც დამსწრე საზოგადოებას, 100 წლის წინ საზოგადოების პოლიტიკური კულტურის ზრდასა და წლების განმავლობაში დაგროვილ ისტორიული გამოცდილებაზე გააკეთა აქცენტები:
,,მიმაჩნია, რომ იმ ძალიან რთულ ვითარებაში, როდესაც ძალიან ჭირს ვიყოთ ორიენტირებულები მომავალზე, რაღაცის შექმნაზე და არა ნგრევაზე. ეს არის ძალიან საჭირო და დროული ინიციატივა. სწორედ მსგავსი ინიციატივები, რომლებიც არის სავსე კონკრეტული შედეგით ყველა მოქალაქისთვის, აბსოლიტურად ყველას აუხსნი, რომ შენ იქნები შენი თავის პატრონი, შენ შენსას შექმნი და მიიღებ. შენ ამით დააბრუნებ დოვლათს. შენ ამით გექნება პატივისცემა. შენ გექნება გადაწყვეტილების მიღების ბერკეტი – ეს აბსოლიტურად ყველა ადგილას არის ის, რაც დღეს მოქალაქეებს აკლია.
ჩვენ გვიყვარს სიმბოლოები და სადღეგრძელოები, მაგრამ ზოგჯერ შინაარსს არ მივყვებით. სინამდვილეში ეს არ არის უბრალოდ სიმბოლიკა, რომ 100 წლის წინ ჩვენი სახელმწიფო იყო მოწინავე ევროპული მოდერნიზაციის პროცესის განუყოფელი ქვეყანა. ინგრეოდა იმპერიები, იყო ძალიან სერიოზული ლიბერალური ტალღა, იყო მსჯელობა და ქმედება თვითგამორკვევის, ეროვნული იდენტობის შესახებ, ადამიანის უფლებების შესახებ, არჩევნებში მონაწილეობის შესახებ, ეკონომიკის შესახებ – მთელ ევროპაში.
აი ამ ყველაფრის ნაწილი ვიყავით ჩვენ იდეურად, მსჯელობის დონეზე, ასევე კონკრეტულად იმ კონსტიტუციით.
ამიტომ, მე მინდა, რომ რამდენიმე ამონარიდი წავიკითხო 1918 წლის დისკუსიებიდან.
ნოე ჟორდანია 1918 წელი:
,,დემოკრატია ეს ხალხის პოლიტიკური ბატონობაა, ეს პოლიტიკური თვითმმართველობაა, ესე იგი ისეთი წყობილებაა, რომლის დროსაც ხალხმა უნდა გამოიჩინოს უნარი და ნიჭი, რომ თავისი თავი თვითონ მართოს, განაგოს. უნდა იყოს თავის თავის ბატონ-პატრონი“,
,,თვითმმართველობა ხომ ისეთი რამაა, რომ ერთი ათად უმატებს კაცს ძალ-ღონეს, ერთი ათად უმატებს ხალისს სამოქალაქო მოღვაწეობისთვის“,
ძალიან ხშირად იძახიან, რომ არა ვართ ჩვენ მზად თვითმმართველობისთვის.
,,ნუ იტყვით, რომ ხალხი არ არის მომზადებული თვითმმართველობისთვისაო. ქვეყანაზე ისეთი საქმე არ მოიპოვება, რომლისთვისაც ერთბაშად შეიძლებოდეს მომზადებული კაცების პოვნა“.
ამ ყველაფერში არის ორი რამე ტრაგიკული:
1. ის, რომ ეს ყველაფერი ძალიან ხელოვნურად და სისხლით გაწყდა. ძალიან უხეშად, ნაჯახით გადაიჩეხა აი ეს უმნიშვნელოვანესი იდეები.
2. ჩემთვის პირადად ტრაგედია და პასუხისმგებლობა არის ის, რომ ჩვენ უკვე 30 წელია ვართ დამოუკიდებელი სახელმწიფო, ჩვენ პოლიტიკურმა სპექტრმა, აი ეს ჩვენ სისხლში, ტრადიციაში გამჯდარი იდეები, ერთი წვეთითაც ვერ წავწიეთ წინ. ძალიან მარტივი რაღაცის გამო, რომ ძალაუფლება გვინდა ჩვენთვის და არა ხალხისთვის. ზუსტად ეს უნდა შევცვალოთ.
მე ძალიან ბედნიერი ვარ, რომ თქვენთან ერთად მივიღებ ამაში მონაწილეობას“, – განაცხადა ელენე ხოშტარიამ.
ავტორი
ნინი ხიჯაკაძე
