“რა არის საკრედიტო ისტორია და ვინ ინახავს მას?“ – ეკონომიკის დოქტორი, ორგანიზაცია “საზოგადოება და ბანკების” ერთ-ერთი დამფუძნებელი და გამგეობის თავმჯდომარე, გიორგი კეპულაძე კონკრეტულ შეფასებებს და განმარტებებს აკეთებს საკრედიტო ისტორიის თემაზე:
საკრედიტო ისტორია ეს არის თქვენი ფინანსური ქცევის სრული არქივი: რა სესხები გქონიათ, რა ვალუტაში, რამდენად იცავდით გრაფიკს და გქონდათ თუ არა ვადაგადაცილება. ამ მონაცემებს საქართველოში საკრედიტო ბიურო – „კრედიტინფო საქართველო“ აგროვებს.
ჩანაწერები ორგვარია:
- პოზიტიური– თუ ვალდებულებებს დროულად ფარავდით.
- ნეგატიური– თუ ვადაგადაცილება გქონდათ. ეს სტატუსიც იცვლება: დაფარვის შემდეგ ის ხდება „იყო ნეგატიური“, ხოლო მიმდინარე ვადაგადაცილებაზე წერია „არის ნეგატიური“.
სწორედ ამ ნეგატიური ჩანაწერების გამო ეძახიან ხშირად საკრედიტო ისტორიას “შავ სიას.” რეალურად კი არანაირი “შავი სია” არ არსებობს.
როდის იშლება ისტორია?
პრობლემური და შემდეგ დაფარული სესხის ჩანაწერი ბაზიდან 5 წელში იშლება. ხოლო ის სესხები, რომლებიც პირნათლად, გრაფიკით დაფარეთ – 7 წელში.
რა არის საკრედიტო ქულა?
„კრედიტინფოში“ თითოეულ მოქალაქეს ენიჭება ქულა და შესაბამისი რეიტინგი. A, B და C კარგი მაჩვენებელია, ხოლო D და E მაღალ რისკზე მიუთითებს.
თქვენს ქულაზე რამდენიმე მთავარი ფაქტორი მოქმედებს:
- გადახდების ისტორია(ყველაზე მთავარი კომპონენტი)
- არსებული ვალდებულებების მოცულობა
- საკრედიტო ისტორიის ხანგრძლივობა და პროდუქტების მრავალფეროვნება
- განაცხადების (ძიებების) სიხშირე.
მნიშვნელოვანი დეტალები:
- ნულოვანი ისტორია არ ნიშნავს კარგ ისტორიას:თუ სესხი არასდროს გქონიათ, ბანკს თქვენი რისკის შეფასება უჭირს.
- წინსწრებით დაფარვა:ქულას ოდნავ ამცირებს, თუმცა უარის თქმის მიზეზი არ ხდება.
- მიმდინარე ვადაგადაცილება:ახალი სესხის დამტკიცების შანსს პრაქტიკულად ნულამდე ამცირებს.
4 ნაბიჯი ჯანსაღი ფინანსური რეპუტაციისკენ
- დაფარეთ მიმდინარე დავალიანება:ეს პირველი და გადაუდებელი ნაბიჯია.
- მართეთ გრაფიკი:მცირე თანხის დროული დაფარვაც კი ქულას ეტაპობრივად ზრდის.
- მოერიდეთ ერთდროულად ბევრ განაცხადს:მოკლე დროში ბევრ ბანკში სესხის მოთხოვნა თქვენს ქულას ასევე ამცირებს.
- აკონტროლეთ მცირე ვალდებულებები:ხშირად პრობლემას მივიწყებული საკრედიტო ბარათი ან განვადება ქმნის.
შემოწმება უფასოა: საკუთარი საკრედიტო ისტორიისა და ქულის ნახვა წელიწადში 3-ჯერ სრულიად უფასოდ შეგიძლიათ ვებგვერდზე: mycreditinfo.ge
საკრედიტო ისტორია არის ნდობის ისტორია. კარგი ფინანსური რეპუტაცია მხოლოდ სესხის მიღებას კი არ გიმარტივებთ, არამედ პირდაპირ განსაზღვრავს საპროცენტო განაკვეთსა და პირობებს, რომელსაც ბანკი შემოგთავაზებთ.
